ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΦΑΝΗ
Στέφανος Οικονόμου στην εκπομπή της ΕΡΤ "Από τις έξι"
ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΦΑΝΗ

FRANCHISE

Η δικηγορική μας εταιρία Στέφανος Οικονόμου και Συνεργάτες, έχει ιδιαίτερη εμπειρία και γνώση στο franchise, από την σύνταξη ή έλεγχο μίας σύμβασης franchise και την υποστήριξη μίας εταιρίας στην ανάπτυξη του δικτύου της έως την νομική υποστήριξη των franchisees στα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζουν κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της σύμβασής franchise.

Οι δικηγόροι του γραφείου μας και ιδιαίτερα ο Διαχειριστής μας Στέφανος Οικονόμου έχει συνεργαστεί επί είκοσι σχεδόν χρόνια με την εταιρία κινητής τηλεφωνίας Wind υποστηρίζοντάς την από την αρχή στην ανάπτυξη του δικτύου της καταστημάτων με τη μέθοδο του franchise, συντάσσοντας τις σχετικές συμβάσεις, θέτοντας τα κριτήρια επιλογής των franchisees, επιμελούμενος τις συμβάσεις μίσθωσης και υπομίσθωσης των καταστημάτων, τις συμβάσεις χρησιδανείου του εξοπλισμού και ελέγχοντας από νομική άποψη την εκάστοτε εμπορική πολιτική. Ομοίως οι δικηγόροι του γραφείου μας είχαν αναλάβει από την αρχή την ανάπτυξη δικτύου franchise convenience stores και έχουν συμβουλεύσει πολλούς franchisees για τις συμβάσεις τους αλλά και για τα προβλήματά τους.

Το franchise ή δικαιόχρηση στα ελληνικά είναι μια συνηθισμένη σύμβαση εμπορικής συνεργασίας μεταξύ δύο επιχειρήσεων. Ο δικαιοδόχος – franchisee λειτουργεί το κατάστημά του με το εμπορικό σήμα του δικαιοπάροχου και τα συστήματα και τις διαδικασίες του προκειμένου να μπορέσει να πουλήσει τα προϊόντα του ή τις υπηρεσίες του.

Σε αντάλλαγμα για την συμμετοχή στο σύστημα franchise, ο franchisee καταβάλλει στον franchisor τα λεγόμενα royalties δηλαδή μια αμοιβή που είναι συνήθως ποσοστό επί των εισπράξεών του.

Η ανάπτυξη εμπορικού δικτύου καταστημάτων με franchising είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη τον τομέα της εστίασης, της κινητής και σταθερής τηλεφωνίας, των super market, των κομμωτηρίων, των γυμναστηρίων, της εκπαίδευσης, πώλησης ηλεκτρονικών συσκευών  και σε πολλούς άλλους κλάδους. Πολλές αλυσίδες καταστημάτων λειτουργούν με καταστήματα που ανήκουν κυρίως σε franchisee.

Επί σειρά ετών οι δικηγόροι μας έχουν εκπροσωπήσει πολλές επιχειρήσεις franchisee από όλη την Ελλάδα που είχαν αντιμετωπίσει προβλήματα με τους δικαιοπαρόχους τους. Έχουμε χειριστεί πολλές υποθέσεις στα δικαστήρια αλλά και εξωδικαστικά. Τα τελευταία χρόνια με την οικονομική κρίση αλλά και πρόσφατα με την πανδημία, πολλές εταιρίες αντί να στηρίξουν τους franchisees τους, κοίταζαν πως θα υποστηρίξουν τα δικά τους κέρδη, μειώνοντας συνεχώς τις αμοιβές των καταστημάτων προς όφελος των δικών τους κερδών.

Είναι αλήθεια ότι πολλές φορές οι δικαιοπάροχοι αντί να υποστηρίζουν τους franchisee τους, έχουν μη εύλογες απαιτήσεις από αυτούς και κάνουν κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης που έχουν πάνω σε αυτούς και της οικονομικής εξάρτησης που προφανώς έχουν. Όμως αυτό είναι παράνομο και οι δικαιοδόχοι δεν πρέπει να το ανέχονται.

Πολλά προβλήματα αναφύονται με τους στόχους πωλήσεων που βάζουν οι εταιρίες στους franchisee τους. Παρότι οι δικαιοπάροχοι έχουν το δικαίωμα συνήθως να θέτουν μονομερώς τους στόχους των καταστημάτων τους, οι στόχοι αυτοί δεν μπορεί να είναι υπερβολικά δύσκολοι να επιτευχθούν καθώς στην περίπτωση αυτή ελέγχονται ως καταχρηστικοί από το Δικαστήριο. Οι στόχοι πρέπει να είναι σε τέτοιο επίπεδο που ο δικαιοδόχος να μπορεί να τους πιάνει με την δέουσα επιμέλεια. Κανένας δεν μπορεί να υποχρεωθεί στο αδύνατο ιδιαίτερα όταν είναι το αδύναμο μέρος μιας συμφωνίας.

Συνηθισμένη απαίτηση των εταιριών που δημιουργεί προβλήματα, είναι η απαίτηση από τους franchisees να ανακαινίζουν με δικές τους δαπάνες τα καταστήματα τους. Μερικές φορές η ανακαίνιση αυτή δεν δικαιολογείται από τα κέρδη του καταστήματος και έτσι η επιβολή της από την εταιρία μπορεί να είναι παράνομη και καταχρηστική.

Πολλές φορές οι franchisee αντιμετωπίζουν και αθέμιτο ανταγωνισμό από τις ίδιες τις εταιρίες – δικαιοπαρόχους τους που υποτίθεται ότι πρέπει να τους υποστηρίζουν, εφόσον αυτές προβαίνουν σε προσέλκυση πελατών με διαδικτυακές προσφορές ή χαμηλές τιμές καλύτερες από αυτές που επιτρέπουν στους franchisees τους να παρέχουν μέσω των καταστημάτων τους. 

Δυστυχώς, τις περισσότερες φορές ένα κατάστημα αισθάνεται αδύναμο να τα βάλει με την εταιρία του. Ο φόβος όλων των αδύνατων μερών σε μία σύμβαση είναι ότι μπορεί ο δυνατός συμβαλλόμενος, από τον οποίο εξαρτάται να του καταγγείλει την σύμβαση αν διαμαρτυρηθεί ή προσπαθήσει να βρει το δίκιο του στα Δικαστήρια. Το ότι ο franchisee εξαρτάται από την εταιρία είναι αλήθεια. Αλλά αυτή η αδυναμία της εξάρτησης είναι που νομικά δίνει στους franchisee και δύναμη και προστασία.

Σύμφωνα με το νόμο, όταν ένας συμβαλλόμενος βρίσκεται σε οικονομική εξάρτηση από το άλλο μέρος προστατεύεται από καταχρηστικές καταγγελίες, από καταχρηστική αλλαγή των όρων συνεργασίας και από την αιφνίδια διακοπή μίας μακρόχρονης σύμβασης.

Στην πράξη πολλοί <<ατίθασοι>> franchisees υφίστανται πιέσεις να μεταβιβάσουν τα καταστήματά τους σε άλλους έτσι ώστε η εταιρία να <<απαλλαγεί>> από τον franchisee που διαμαρτύρεται. Κάτι τέτοιο θα ήταν προφανής κατάχρηση της οικονομικής εξάρτησης που έχει το κατάστημα franchise από την δικαιοπάροχο εταιρία.

Ομοίως, αν μία εταιρία αποφασίσει να τιμωρήσει όποιον διαμαρτύρεται για τους αυθαίρετους όρους της εμπορικής πολιτικής ή όποιον προσφύγει στο δικαστήριο ή συμμετάσχει σε ένα σωματείο, είναι πιθανότατο ότι το δικαστήριο θα θεωρήσει την καταγγελία αυτή ως παράνομη επειδή ασκείται καταχρηστικά για λόγους εκδίκησης.

Εξάλλου για να καταγγείλει μία εταιρία μία σύμβαση franchise, θα πρέπει να αποζημιώσει τον franchise.

ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΛΎΣΗΣ Ή ΛΗΞΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ FRANCHISE

Σύμφωνα με τη νομολογία ο franchisee, υπό προϋποθέσεις δικαιούται μετά τη λύση της σύμβασης αποζημίωση εφόσον κατά τη διάρκεια αυτής έφερε νέους πελάτες ή προήγαγε σημαντικά τις υποθέσεις με τους υπάρχοντες πελάτες και ο franchisor διατηρεί ουσιαστικά οφέλη από τους πελάτες μετά την λύση της σύμβασης. Οι προϋποθέσεις αυτές υπάρχουν στις περισσότερες των περιπτώσεων.

Το ποσό της αποζημίωσης αυτής δεν μπορεί να υπερβαίνει ποσό ισοδύναμο με το μέσο ετήσιο όρο των αμοιβών που εισέπραξε ο εμπορικός αντιπρόσωπος κατά τα πέντε τελευταία έτη. Πέραν όμως αυτής της αποζημίωσης, ο franchisee έχει αξίωση για την ανόρθωση της περαιτέρω ζημιάς την οποία υπέστη από την λύση της σύμβασης, όπως αναπόσβεστες δαπάνες, αποζημιώσεις απόλυσης υπαλλήλων κλπ. Σε πολλές περιπτώσεις οι παράνομες πρακτικές των εταιριών, δίνουν δικαίωμα στους franchisees να ζητήσουν διαφυγόντα κέρδη, αλλαγή της εμπορικής πολιτικής προς το καλύτερο, αποζημίωση πελατείας.

Οι δικηγόροι του γραφείου μας, Στέφανος Οικονόμου και Συνεργάτες είναι στην διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου για να τον συμβουλεύσουν σε αυτά τα θέματα με εχεμύθεια, γνώση και αποτελεσματικότητα.

Αν είσαστε franchisee ή δικαιοπάροχος και έχετε ανάγκη νομικής υποστήριξης σε θέματα franchise μπορείτε να κλείσετε ένα ραντεβού με τους δικηγόρους της εταιρίας μας για να συζητήσετε το θέμα σας.